Γενικά     Καταλύματα     Κρατήσεις     Εκπλήξεις     Πύλος-Γιάλοβα     BirdWatching     Ιστορία     Επικοινωνία

 Ιστορία της Πύλου / Μεσσηνίας

Στην περιοχή της Πύλου κατά την νεολιθική εποχή (6.000 – 3.000π.Χ. η στάθμη της θάλασσας ήταν 100 μέτρα ψηλότερα της σημερινής. Το έτος 3710 π.Χ. είχε άνοδο 17 μέτρα το 3360 π.Χ. ήταν 8 μέτρα, το 810 π.Χ. 4 μέτρα και το 160 μ.Χ. επί των χρόνων του Παυσανία 2 μέτρα.

Οι Μεσσήνιοι είναι Αιολείς, δηλαδή Αχαιοί (=αρχαίοι Ίωνες) από τη Θεσσαλία και έφθασαν στην σημερινή Μεσσηνία περί το 3300-3100 π.Χ. την οποία κατοίκησαν, τότε φθάνει και. ο Πολυκάων με τη σύζυγό του ‘Μεσσήνη’ και τον εγγονό του ‘Πύλα’. Με μόνους εχθρούς τους γείτονες Δωριείς (Λακεδαιμόνιους) η δυτική κυρίως Μεσσηνία ευημερεί (χρυσά Ανάκτορα της Πύλου) στην ομήγυρη ανθούν τα επαγγέλματα του χαλκέα, του αγγειοπλάστη, του χρυσουργού και οι κάτοικοι που έχουν γνώσεις αστρονομίας, μαθηματικών, γεωγραφίας, ναυτιλίας, εμπορίου φτάνουν μέχρι Κρήτη, Κύπρο, Συρία, Αίγυπτο, Μεσοποταμία, Εύξεινο Πόντο, Σικελία, Κασπία και σε όλη τη δυτική Μεσόγειο.

Ο Πύλας ίδρυσε την Πύλο που γνώρισε μεγάλη ακμή και δόξα την εποχή του Νηλέα. Στον Όμηρο αναφέρεται σαν πόλη του Νηλέως. Ο Νέστωρ, ο οποίος ήταν γιος του Νηλέα βασίλεψε τον 13ο αι. π.Χ. για περίπου τρεις γενιές. Ο ιστορικός της εποχής ‘Παυσανίας’ λέει ότι η ομηρική Πύλος ήταν στο ύψωμα Κορυφάσιο, βόρεια πάνω από τον κόλπο της Βοϊδοκοιλιάς. Εκεί ήταν, όπως έλεγαν, το σπίτι και ο τάφος του Νέστωρα, και κοντά του ο τάφος του Θρασυμήδη, ενός από τους επτά γιούς του, καθώς και η σπηλιά όπου έβαζε ο Μυκηναΐος βασιλιάς τις αγελάδες του. Το ανάκτορο του Νέστωρα βρέθηκε 6 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από το Κορυφάσιο, στον Επάνω Εγκλιανό. Τα ερείπια του ανακτόρου σε συνδυασμό με τις περιγραφές του Όμηρου βεβαιώνουν ότι το βασίλειο του Νέστωρα ήταν εκτεταμένο, και έφτανε μέχρι τον Ταΰγετο ακόμα δε ήταν το δεύτερο σε ισχύ, ακτινοβολία και πλούτο, μετά τις Μυκήνες. (Ο ‘Αγαμέμνων’ βασιλιάς των Μυκηνών και αρχηγός της πανελλήνιας εκστρατείας έστειλε στην Τροία εκατό καράβια, ο δε ο Νέστωρας ενενήντα)..

Ο Όμηρος στην ‘Οδύσσεια’ παρουσιάζει τον Νέστωρα ως έναν σοφό και ενάρετο γέροντα που όλοι σέβονταν και εκτιμούσαν. Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα από την Οδύσσεια όπου ο Τηλέμαχος, ο μονάκριβος γιος του Οδυσσέα, καταφθάνει στην Πύλο για να ρωτήσει τον σεβάσμιο γέροντα αν γνωρίζει κάτι για τον αγνοούμενο πατέρα του. Ο Νέστωρ μπορεί να μην ήξερε που ήταν ο Οδυσσέας αλλά φιλοξένησε τον γιο του Οδυσσέα με τον καλύτερο τρόπο. Το μυκηναϊκό ανάκτορο της Πύλου καταστράφηκε ολοκληρωτικά από μεγάλη πυρκαγιά (στο τέλος του 13ου ή στις αρχές του 12ου αι. π.Χ) στη ολική του καταστροφή βοήθησαν οι πυκνές ξυλοδεσιές των τοίχων του κτιρίου Αυτή η καταστροφή οδήγησε στην εγκατάλειψη και στην ερήμωση του ανακτόρου. Η καταστροφή του ανακτόρου του Νέστωρος, όπως και οι καταστροφές ή πυρπολήσεις των άλλων σύγχρονων ανακτόρων του ελλαδικού κόσμου (Γλας, Βοιωτικός Ορχομενός, Καδμείον Θηβών, Μυκήνες, Τίρυνθα), οφείλονται κατά πάσα πιθανότητα σε λαϊκές εξεγέρσεις

Ότι συνεχίστηκε η ζωή καθώς και η ανάπτυξη του πολιτισμού στην Πύλο στους αιώνες που ακολούθησαν (μετά την καταστροφή του ανακτόρου στον Επάνω Εγκλιανό και το τέλος της μυκηναϊκής βασιλείας των Νηλειδών), φαίνετε από τους (θαλαμοειδείς και θολωτούς) τάφους που βρέθηκαν στην Μεσσηνία (γεωμετρικοί χρόνοι και αρχαϊκή περίοδος) και από την ίδρυση και ανάπτυξη μιας νέας πόλης στην περιοχή, με το ίδιο όνομα, Πύλος, σε θέση κοντά στην παραλία αυτή τη φορά, στο Κορυφάσιο, πάνω από τον όρμο της Βοϊδοκοιλιάς. Η φθορά και η ολιγανθρωπία από τους φοβερούς σεισμούς του ρήγματος της Μεσογείου, επηρέασε τόσο τους Νεστορείδες όσο τους Κρήτες και τους Σικελούς. Μετά τις φοβερές καταστροφές οι οποίες πρέπει να συνοδεύονταν με κατακλυσμό από δυνατές βροχοπτώσεις, αρχίζουν να μετακομίζουν σταδιακά προς Βορρά. Οι απόγονοι του Νέστωρα φεύγοντας από την Πύλο με πρώτον τον Μέλαθρο, όπως μας λέει ο Ηρόδοτος, έγιναν βασιλείς των Αθηνών, άλλοι απόγονοι των Νεστωριδών όπως μας αναφέρει ο Πλούταρχος στους ‘Βίους’ του ήταν ο Πεισίστρατος, ο Αλκμαίων, ο Σόλων και ο Διογένης ο Λαέρτιος. Παράλληλα μετέφεραν και τα τοπωνύμιά τους όπως Κιθαιρών, Ερέτρια και Αιγάλεω στην Αθήνα. Ένας άλλος λόγος για την ολιγανθρωπία στην Μεσσηνία είναι η σοβαρή επιδημία ευλογιάς που έφεραν ναυτικοί από την Αίγυπτο.

Μετά από τους Μεσσηνιακούς πολέμους (743-454 πχ), η Πύλος μένει έρημη και ακατοίκητη.
Κατά τον πελοποννησιακό πόλεμο (431 π.Χ. --- 404 π.Χ) ο Αθηναίος στρατηγός Δημοσθένης κατέλαβε και οχύρωσε πρόχειρα την έρημη πόλη. Οι αντίπαλοι τους οι Σπαρτιάτες θέλησαν να ανακτήσουν αυτή την σπουδαία θέση και αποβίβασαν στρατό στην Σφακτηρία. Όμως σημαντικές ενισχύσεις από τη Αθήνα έφτασαν στη περιοχή και στην ναυμαχία που ακολούθησε ο σπαρτιατικός στόλος γνώρισε την ήττα. Οι Σπαρτιάτες όμως που βρίσκονταν στη Σφακτηρία δεν παραδίνονταν καθώς πλοία τους τροφοδοτούσαν κατά την διάρκεια της νύχτας

Το 425 π.Χ., στα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου οι Αθηναίοι, περιπλέοντας την Πελοπόννησο, καθώς κατευθύνονταν προς τη Σικελία, αναγκάστηκαν ύστερα από τρικυμία να σταματήσουν στην Πύλο. Τότε, ο στρατηγός Δημοσθένης αντιλήφθηκε τα γεωπολιτική σημασία της και έπεισε τους Αθηναίους να οχυρώσουν με τείχος το Κορυφάσιο, στο οποίο βρισκόταν η Πύλος. Έτσι δημιουργήθηκε ναυτική βάση στην επικράτεια των Λακεδαιμονίων όπου θα μπορούσαν οι Αθηναίοι, μαζί με τους Μεσσήνιους, να παρενοχλούν τους αιώνιους αντιπάλους τους. Ο Δημοσθένης, αφού μέσα σε έξι ημέρες όρθωσε οχυρώσεις στο Κορυφάσιο, έμεινε στην Πύλο με πέντε πλοία και έστειλε δυο πλοία στην Αθήνα, για να ζητήσει ενισχύσεις, ενώ ο υπόλοιπος στόλος αναχώρησε για τη Σικελία. Οι Λακεδαιμόνιοι, θορυβημένοι, διέταξαν το στρατό τους, να μεταβεί στην Πύλο. Η επίθεση των Λαακεδαιμονίων αποκρούστηκε και ακολούθησε απόβαση των Αθηναίων στη Σφακτηρία όπου, ύστερα από σκληρές μάχες, οι 292 Λακεδαιμόνιοι που επέζησαν, αναγκάστηκαν να παραδοθούν, αφού αμύνθηκαν επί 72 ημέρες. Οι Λακεδαιμόνιοι αιχμάλωτοι οδηγήθηκαν στην Αθήνα και η απελευθέρωση τους αποτέλεσε διαπραγματευτικό όρο της Σπάρτης στην εξέλιξη του πολέμου. Η αιχμαλωσία των Λακεδαιμονίων θεωρήθηκε βαρύτατη και προσβλητική ήττα της Σπάρτης, αφού ήταν και η μοναδική στην ιστορία της που έγινε στα εδάφη της.

Μετά την ήττα των Λακεδαιμονίων στη Σφακτηρία οι Αθηναίοι άφησαν στην Πύλο μόνιμη φρουρά, η οποία ενισχύθηκε από Μεσσήνιους και έτσι το οχυρό του Δημοσθένη έγινε ισχυρή στρατιωτική βάση. Με την ειρήνη του Νικία, το 421 π.Χ., οι Αθηναίοι απελευθέρωσαν τους Λακεδαιμόνιους αιχμάλωτους της Σφακτηρίας, διατηρώντας όμως την οχυρωμένη βάση τους στην Πύλο. Όταν ο πόλεμος ξανάρχισε, οι Λακεδαιμόνιοι μπόρεσαν να εκπορθήσουν το οχυρό των Αθηναίων και να καταλάβουν την τοποθεσία το 409 π.Χ. Η Πύλος ερημώθηκε και πάλι.
Το 369 π.Χ., μετά τις νίκες του Επαμεινώνδα εναντίον των Σπαρτιατών, που είχαν ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση όλων των μεσσηνίων ειλώτων και την ίδρυση της Μεσσήνης, η Πύλος ξαναβρήκε τη θέση της ως μεσσηνιακό επίνειο. Ωστόσο, η έλλειψη μιας ισχυρής τοπικής μεσσηνιακής προσωπικότητας, καθώς και η μακροχρόνια κατοχή της Μεσσηνίας από τους Λακεδαιμονίους, οι οποίοι δεν είχαν ενδιαφερθεί ιδιαίτερα για ναυτικές δραστηριότητες, είχαν ως αποτέλεσμα να μείνουν σχετικά αναξιοποίητες οι σημαντικές δυνατότητες που προσέφεραν οι παραθαλάσσιες στρατηγικές θέσεις της Μεθώνης, της Κορώνης και ιδιαίτερα της Πύλου.

Στους μακεδονικούς χρόνους η Πύλος αναφέρεται ως ελεύθερη μεσσηνιακή πολίχνη, η οποία διατηρήθηκε στην ελληνιστική περίοδο και στη ρωμαιοκρατία. Στους ελληνιστικούς χρόνους η Πύλος συμμετείχε στην Αχαϊκή Συμπολιτεία (219 π.Χ.) και κατά τη διάρκεια της ρωμαιοκρατίας αυτονομήθηκε και έκοψε δικό της νόμισμα.

Για την περίοδο που ακολούθησε τη ρωμαιοκρατία τίποτα σχεδόν δεν είναι γνωστό για την Πύλο καθώς δεν υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα. Το 589 μ.Χ. την περιοχή καταλαμβάνουν οι Άβαρες -από τους οποίους και η νεώτερη ονομασία του αρχαίου κάστρου της: Αβαρίνο-Ναβαρίνο. Στη θέση της αρχαίας ακρόπολης της Πύλου κτίστηκε (1287-1308) σε έκταση περίπου 50 στρεμμάτων, από τους Φράγκους κατακτητές του Μοριά κάστρο, με περίμετρο 600 περίπου μέτρων.
Από τους Φράγκους ονομαζόταν Port de jonc (λιμάνι του σχοίνου), απο τα βούρλα της αμμώδους ακτής στο πέρασμα της Συκιάς
Κατά το 1385 έπεσε στα χέρια της ισπανικής εταιρείας των Ναβαρραίων, που δώσανε σ' αυτό το όνομά τους: "Κάστρο των Ναβαρραίων". Σήμερα ονομάζετε ως Παλαιόκαστρο ή Παλιοναβαρίνο. Το 1414 περιήλθε στους Βενετούς και το 1500 στους Τούρκους .

Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΟΥ ΝΑΒΑΡΙΝΟΥ.

Στην κεντρική πλατεία της Πύλου όπως και στα νησάκια Σφακτηρία και χελωνάκι στον όρμο του Ναβαρίνου υπάρχουν μνημεία που σχετίζονται άμεσα με την ναυμαχία του Ναβαρίνου. Κάποια από αυτά είναι το μνημείο στην πλατεία της Πύλου προς τιμήν των τριών ναυάρχων: του Άγγλου Κόρδιγκτον, του Γάλλου Δεριγνί και του Ρώσου Χέυδεν οι οποίοι κατατρόπωσαν τον αιγυπτιακό στόλο στην ναυμαχία αυτή. Άλλα αξιόλογα μνημεία είναι του φιλέλληνα Σανταρόζα ο οποίος πέθανε μαχόμενος υπέρ των Ελλήνων ως εθελοντής καθώς και το μνημείο των Ρώσων στην Σφακτηρία δίπλα στο εκκλησάκι της αναλήψεως. Τα γεγονότα που οδήγησαν στη ναυμαχία.

Τον Ιούλιο του 1827 οι τρεις μεγάλες δυνάμεις της εποχής (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) υπέγραψαν μια συνθήκη σύμφωνα με την οποία οι Τούρκοι έπρεπε να σταματήσουν τον πόλεμο. Όμως η Τουρκία δεν υπάκουσε, αντίθετα δε έστειλε ενισχύσεις στη περιοχή του Ναβαρίνου. Οι μεγάλες δυνάμεις με τους ναυάρχους τους καταφθάνουν στον όρμο έτοιμοι για παν ενδεχόμενο.

Το μεσημέρι της 20 Οκτωβρίου δόθηκε η αφορμή όταν οι άνθρωποι που έστειλαν οι δυνάμεις να διαπραγματευτούν ειρηνικά έπεφταν νεκροί από τις σφαίρες των Αιγυπτίων. Κάπως έτσι ξεκίνησε η ναυμαχία η οποία διάρκεσε 4 ώρες κα οδήγησε σε πανωλεθρία τους Αιγυπτίους με 6.000 νεκρούς και 4.000 τραυματίες. Οι Αιγύπτιοι αναγκάζονται να αναχωρήσουν ενώ οι Έλληνες πανηγύρισαν ξέφρενα την επιτυχία αυτή. Οι καμπάνες αντηχούσαν από χωριό σε χωριό και οι κάτοικοι έτρεχαν στις πλατείες για να μάθουν τελικά πως οι Αιγύπτιοι κατατροπώθηκαν. Η χαρά τους ήταν απερίγραπτη. Η ναυμαχία αυτή ήταν η αρχή του τέλους της τουρκο-αιγυπτιακής κυριαρχίας στην περιοχή καθώς και η έναρξης μιας ελπιδοφόρους περιόδου για την Ελλάδα μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς που ολοκληρώθηκε με την υπογραφή της συνθήκης της Κωνσταντινούπολης το 1832, όπου η Ελλάδα αναγνωρίζεται ως αυτόνομο κράτος..

 Από την Πύλο κατάγεται και ο χρυσός Ολυμπιονίκης Κωστής Τσικλητήρας. Το σπίτι του έχει πλέον υποστεί ανακαίνιση και δεσπόζει στο λιμάνι της Πύλου ως ένα όμορφο διώροφο αρχοντικό. Η ζωή του αν και σύντομη είναι γεμάτη συγκινήσεις και επιτυχίες. Ξεκίνησε να παίζει ποδόσφαιρο σε μια από της κορυφαίες ελληνικές ομάδες και αργότερα αναδείχτηκε δεύτερος στο άλμα εις ύψος και το άλμα εις μήκος στην ολυμπιάδα του Λονδίνου το 1908. Στους ολυμπιακούς αγώνες της Στοκχόλμης τον Ιούνιο του 1912 αναδείχτηκε πρώτος ολυμπιονίκης στο άλμα εις μήκος. Αυτή η λαμπρή του πορεία διεκόπη όταν πολέμησε στους Βαλκανικούς πολέμους. Δυστυχώς το 1913 σε ηλικία μόλις 24 χρονών πέθανε από μηνιγγίτιδα.